Η σήραγγα του μετρό Θεσσαλονίκης,λέγουν οι Γάλλοι,δεν θα θίξει αρχαιότητες επειδή βρίσκονται το πολύ σε βάθος πέντε μέτρων.Πότε τα μέτρησαν; ποιόν ρώτησαν; βεβαιωμένες αρχαιότητες στην Εγνατία είναι εφτά μέτρα κάτω από το οδόστρωμα.Καί πόσο θα είναι το σκάμμα γιά τους σταθμούς;οι Θεσσαλονικείς θα ανεβοκατεβαίνουν με ασανσέρ;Θά μου πείτε,σιγά το πρόβλημα!αλλ΄άν κρίνω από την αρχαία αγορά,τα ευρήματα στην πλατεία Διοικητηρίου και τις υπόλοιπες ανασκαφές,φαίνεται ότι προαναγγέλθηκε τεχνικό έργο που θα εγκαινιασθεί,πρώτα ο Θεός,το 2012.Η ημερομηνία θα συνδυαστεί με τις τελετές της εκατονταετηρίδας της ελληνικής Θεσσαλονίκης.

1998

Η ζωή ως τέχνη των συνδυασμών

Ολοι ξυπνήσαμε κάποιο πρωί υπό την επίδραση ενός ονείρου «διευθέτησης» του περιβάλλοντος. Βρεθήκαμε σε πόλεις χωρίς αυτοκίνητα, χωρίς φτώχεια, στρωμένοι οι δρόμοι τους με χαρτονομίσματα που κανένας δεν έσκυβε να μαζέψει. Δεν ξέρω τι είναι παράδεισος γιά τον καθένα σας, αλλά είναι σίγουρο πως δεν υπάρχει στη γή, ακόμη κι άν είστε οπαδοί της βιβλικής θεωρίας ή της θεωρίας της εξέλιξης.Η ζωή όμως είναι τέχνη των συνδυασμών,και όχι συνδυσμός τεχνών. Αυτοί που ζητούν εδώ και χρόνια το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (ισχύει νομίζω σε μερικά πετρελαιοφόρα εμιράτα) δεν έχουν φιλανθρωπικό, αλλά πρακτικό πνεύμα.Έχουν καταλάβει ότι βγάζοντας πέντε εκατομμύρια πολιτών στην μπάντα,προσφέροντάς τους το μισό ακαθάριστο εθνικό εισόδημα, θα δημιουργήσουν μιά εδραία βάση επαγγελματιών τεμπέληδων, που θα επιτρέψει στους άλλους μισούς να ξεσαλώσουν.Οι  λύσεις που μπορούν να περιγραφούν με δυό λέξεις, έχουν μέσα στην απλότητά τους, μιά αφοπλιστική  ανικανότητα.

Στην Θεσσαλονίκη μας, ισχύει ,εδω και καμιά εικοσαριά χρόνια (πάλι εκπτώσεις κάνω) η λογική του όχι.Υπηρξε αντίσταση στην περιφερειακή,αντίσταση στο χτίσιμο ενός οικοπέδου στη Ναβαρίνου, αντίσταση στο μπάζωμα της παλιάς παραλίας,αντίσταση στα καραβάκια, αντίσταση στα πάρκινγκ, αντίσταση στην παραχώρηση στρατοπέδων, αντίσταση στην μητροπολιτική διοίκηση,αντίσταση στο χτίσιμο μιάς οικοδομής στο Κελλαριον,  αντίσταση στην νέα διαμόρφωση της Έκθεσης, αντίσταση σε οποιαδήποτε μεταφορά λιμανιού και αεροδρομίου.Όχι στο ένα, όχι στο άλλο. Ακούστηκαν και διάφοροι άλλοι εμφύλιοι που έκτοτε επαναλαμβάνονται ως επιχειρήματα, αλλά δεν κουνιέται φύλλο. Αμφισβητούμενες εκτάσεις στο Σειχ Σού, αναζήτηση αθλητικών και σχολικών οικοπέδων, θεωρητικές συζητήσεις να σωθεί το ένα ή το άλλο κτίριο ή συγκρότημα «γιά να αποδοθεί στον πολιτισμό». Αν αυτά γινόταν πραγματικότητα, θα είχαμε 898 πολιτιστικούς χώρους, περιμένοντας να γεμίσουν με κάτι παραπάνω από σκόνη.

Κι επειδή η ζωή δεν περιμένει, η πόλη έχει ήδη κατακτηθεί από τα κυριλέ στέκια και τα τεράστια σύγχρονα παζάρια, που έχουν τοποθετηθεί ακριβώς εκεί που δεν έπρεπε: σε κόμβους,σε νευρώνες και σε αρθρώσεις του πολεοδομικού ιστού.Κι αυτό θα συνεχίζεται, όσο η παλιά πόλη δεν αντέχει άλλα αυτοκίνητα.Η Αθήνα εκδικείται αυτά που της σέρναμε, δίνοντάς μας να παίξουμε με το παλιό μοντέλο συναρμολόγησής της. Έτσι μεγάλωνε η Αθήνα ,μεταξύ 1965 και 1995. Σαν μιά αθεράπευτη κήλη. Το μετρό της Θεσσαλονίκης δεν αντιστοιχεί, όπως πιστεύουνε πολλοί,σε μία ωχρή παραλλαγή του αθηναϊκού μετρό του 2000, αλλά σε μία νεκρανάσταση του «θηρίου», του παλιού ηλεκτρικού ,που ήταν και ένα από τα πρώτα «μετρό» στον κόσμο.Ακόμη και η υποθαλάσσια, δίνει στα αυτοκίνητα την δυνατότητα ενός υγιεινού περίπατου αναψυχής, γιά να κάνουν ένα διάλλειμμα από την κόλαση πρίν τα δικαστήρια,ώστε να συνεχίσουν με χαρά την διαδρομή τους στην κόλαση μετά την  ηλεκτρική εταιρεία.Ας σημειωθεί, ότι ο περίπατος από τα μπακαλιαράκια στον πύργο, διαρκεί χαλαρά εικοσιδύο υπέροχα λεπτά.

Αλλά η ζωή είναι η τέχνη των συνδυασμών, πλήν Θεσσαλονίκης…

2000

Δέκα λόγοι που έγινα μοντέρνος

Πώς κατέληξα,ο προοδευτικός και ανήσυχος άνθρωπος, να λατρεύω τα ταχυφαγεία,τα μεγάλα εμπορικά κέντρα και τα σινεμά με τις αλάνες ολόγυρα; πώς έγινε και όποτε κατεβαίνω στο κέντρο,αισθάνομαι κορόιδο; (όχι ότι δεν είμαι, αλλα πάντως γιά άλλους λόγους); Επειδή δεν μπορώ να κυκλοφορήσω,παρά μόνον συγκεκριμένες ώρες και με συγκεκριμένο πρόγραμμα.Ομιλών ως τυπικός γιωταχής,αναφέρω τους δέκα λόγους της κυκλοφοριακής Θεσσαλονίκειας εμπλοκής που με παρεμποδίζουν. Υπάρχουν σίγουρα και σοβαρώτεροι λόγοι, αερογεφυρών, υποδομής και έτερα, που δεν θα ζήσω γιά να τα δώ να εφαρμόζονται.

Τα φορτηγά που ανεφοδιάζουν τα μεγάλα καταστήματα.Έχουν αχρηστεύσει την ανατολική πόλη.Υπάρχουν νόμοι, υπάρχουν διατάξεις, που δεν τηρεί κανένας απολύτως.Κανένα δεν πρέπει να κυκλοφορεί από την στιγμή που ανατέλλει ο ήλιος.Πρόταση:ένας εντεταλμένος υπάλληλος με μηχανάκι, να γυρνάει από τις 7 έως τις 12 ,καθημερινώς στα κρίσιμα δέκα σημεία της ανατολικής πόλης και να  ρημάξει στις κλήσεις τους πάντες.Κάθε μέρα, από πέντε κλήσεις την ημέρα, επί πέντε μέρες την εβδομάδα. Θα στερηθείτε τις ψήφους είκοσι επαγγελματιών,θα κερδίσετε είκοσι χιλιάδες.Αν τα πρόστιμα είναι μικρά, δεκαπλασιάστε τα.

Οι έξυπνοι που γιά να «διευκολύνουν» την κυκλοφορία,στην αριστερή στροφή, από δρόμους μεγάλης κυκλοφορίας,δημιουργούν μιά δεύτερη γραμμή αναμονής, μπαίνοντας ως σφήνες μπροστά στους νομοταγείς που περιμένουν να στρίψουν, στην περιφερειακή, στην Νέα Εγνατία, σε τέτοια μέρη.Πρόταση: τοποθετήστε σαμαράκια ,κάνοντας αναγκαστική την παραμονή των αυτοκινήτων στις εσοχές των μεγάλων δρόμων.

Ταράξτε στα πρόστιμα αυτούς που παρκάρουν γύρω από τους κανονικούς, ιδωτικούς και δημοτικούς, χώρους στάθμευσης.Ελαφρύνετε φορολογικά αυτούς που χρησιμοποιούν τους χώρους στάθμευσης.Ρυθμίστε καλύτερα την Καρόλου Ντίλ,το κάτω μέρος της Εθνικής Αμύνης.Εκείνο το πολυώροφο πάρκινγκ στη δυτική είσοδο,γιατί έχει ώρες κομμωτηρίου;

Εξαφανίστε τις αλυσίδες, τα δρύφρακτα,τα πασαλάκια και τις κλειδωνιές, από τα οδοστρώματα.Είναι προσβλητικό και κακόγουστο.

Απαλλάξτε από τα τέλη κυκλοφορίας γιά έναν χρόνο, αυτούς που δεν έχουν «παρανομήσει» στους δρόμους επί τριετία. (Πολλή φόρα πήρα, σε λίγο θα προτείνω και λύση γιά το Κυπριακό)

Εάν οι τροχονόμοι δεν θέλουν να πληγώσουν τον ψυχισμό των καημένων των εμπόρων στην Τσιμισκή και σε άλλα διάσημα μέρη,αφήνοντας διάφορους να περιμένουν με τα αλάρμ,να προσλάβετε ψυχολογικό σύμβουλο.

Εάν έχετε «ρυθμίσει» να κλείσετε κάποιον δρόμο (όπως την Γρυπάρη), πληρώστε και το σχετικό σήμα ότι ο ταλαίπωρος που μόλις έχει διαφύγει από την Μακεδονίας προς την Καραμανλή μπαίνει σε προφανές αδιέξοδο.

Καταστήστε το κλείσιμο των καθέτων δρόμων με φανάρια ιδιώνυμο αδίκημα.Βάλτε, τουλάχιστον στα βασικά φανάρια, ένα οπτικό σήμα που να δείχνει ότι σε δέκα δευτερόλεπτα ανάβει κόκκινο, ώστε οι οτομοτρίς του ΟΑΣΘ να μή κλείνουν τα σταυροδρόμια.

Κάντε κάτι με τις χρηματαποστολές και την σχετική ασυλία που απολαμβάνουν

Τέλος, ξεχάστε το μετρό και έως το 2003 στήστε τα πρώτα δέκα χιλιόμετρα τραμάκι,με τα μισά λεφτά!

Και φανταστείτε, δεν είπα λέξη γιά τους μεθυσμένους, και κυρίως, μήτε κουβέντα γιά το διπλοπαρκάρισμα.Χαίρετε.

2001

Τα βαρίδια

Δεν υπάρχει περίπτωση να προχωρήσει κάτι,οτιδήποτε,κουτσά- στραβά ή πλέον οραματικά (δεν συζητώ μήτε τις προθέσεις, μήτε τους στόχους) και να μή λειτουργήσουν κάποια βαρίδια,ειδοποιώντας τον «αρχηγό» ότι υπάρχουν κάποια όρια. Αναφέρομαι στην δυσφορία σημαινόντων παραγόντων της δημοτικής παράταξης που δεν αναδείχτηκαν σε αντιδημάρχους, όπως πιθανότατα ήλπιζαν, και θεώρησαν ότι δεν «αξιοποιούνται». Η «αξιοποίηση» είναι όρος ήδη υποτιμητικός και έωλος. Χάριν της «αξιοποίησης» έχουν καταστραφεί οι ακτές της Χαλκιδικής και οι γειτονιές της Θεσσαλονίκης, ενώ «αξιοποίηση» υπέστησαν ολόκληρες περιαστικες περιοχές, είτε ως βιομηχανικές ζώνες ,είτε ως ζώνες κατοικίας. Τόσο μεγάλη μάλιστα ήταν η «αξιοποίηση», ώστε οι νέοι μας τρέχουν στα extereme sports, στα ράφτινγκ και στα τρέκινγκ, μήπως και αξιοποιηθεί και η τελευταία γωνία της υπαίθρου που μας ξέφυγε. Ο όρος «αξιοποίηση» δεν είναι δόκιμος επί ανθρώπων, αλλά επί ενεργειών ανθρώπων. Οι άνθρωποι δεν είναι περιβόλια, ακόμη κι άν αισθάνονται περιβόλια.Οι άνθρωποι είναι υποκείμενα ή αντικείμενα εκμετάλλευσης. Το μόνο που μπορούν να πούν, αυτοί που αισθάνονται αδικημένοι, είναι γιά ποιόν ακριβώς λόγο θα ήταν δίκαιο να πάρουν μιά θέση που αισθάνονται ότι τους ανήκει. Πήγε κάτι στραβά σε μία αντιδημαρχία; πού είναι τα στοιχεία; έχουν αποδείξει, από άλλες συγκυρίες και ευκαιρίες ,ότι ήταν πετυχημένοι σε κάποιον χώρο και δεν τους δίνουν σήμερα σημασία; ιδού ο τύπος, ιδού και τα στοιχεία. Αλλοιώς πρόκειται γιά σύστημα εκ περιφοράς, γιά μέθοδο ανόδου και καθόδου δι΄ανελκυστήρος.Οι δημοτικές εκλογές έρχονται (τι λέω: επέρχονται) το 2002.Ο χώρος είναι ήδη διαταραγμένος λόγω Αβραμόπουλου.Η σημερινή αντιπολίτευση του δήμου μόνον μελαγχολία δημιουργεί στους ψηφοφόρους της.Ο Παπαγεωργόπουλος παίρνει το χρίσμα και την θέση, εάν θέλει, όποτε θέλει.Δεν χρειάζεται  ειδική φιλοσοφία επί του προκειμένου.Χρειάζεται πεντόκιλα στωικής φιλοσοφίας στους αντιπάλους του.Κι όμως,υπάρχουν βαρίδια.Τίποτε δεν είναι απλό.

Στην Θεσσαλονίκη, το πολιτικό κριτήριο στο κοινό είναι ακόμη ισχυρό επειδή υπάρχει σχετική ανοχή λόγω επαρχιωτισμού. Κάθε τηλεοπτική εικόνα Σπάτων και αττικού μετρό,σε συνδυασμό με την συνήθως αδιάβατη Μπότσαρη και την ιστορία καθημερινής τρέλας στο κέντρο,ενισχύει οτιδήποτε απολίτικο, πλήν δραστηρίως αποτελεσματικό.Το ενδεχόμενο να εμφανιστεί Αβραμόπουλος στην Θεσσαλονίκη,υπό την δορά επιχειρηματία,δυναμικού,οικογενειάρχη, μακεδονολάτρη,φιλανθρώπου και να μαζέψει όλα τα κουκιά, αυξάνεται οσημέραι.Εσείς οι «πολιτικοί» ασχοληθείτε με την αξιοποίησή σας!

2001

Τάξη χωρίς ταξί

Τί ήταν πάλι αυτό την περασμένη εβδομάδα!μπήκα στην πόλη πρωί και την κατέλαβα ολόκληρη.Η Εγνατία στις οκτώ,κήπος. Η Δωδεκανήσου στις εννέα, άδεια.Νίκης και Τσιμισκή, δεν το συζητάμε.Νόμισα πως ήταν απόρροια της έλλειψης καυσίμων, αλλά δεν υπήρχε ταξί. Απεργούσαν.Και δούλεψε ολόκληρη η πόλη.Τα λεωφορεία έτρεχαν με πενήντα από στάση σε στάση.Ποδαρόδρομος υγιεινός παντού.Φαινόταν από τις γεμάτες διαβάσεις πεζών.

Ας αφήσουμε τις θρηνολογίες κι άς πιάσουμε δουλειά.Νομίζω δηλαδή ότι δεν μπορεί,οι αρμόδιες υπηρεσίες εκμεταλλεύτηκαν την υπέροχη και ανέξοδη ευκαιρία που τους δημιουργήθηκε ,ωστε να μελετήσουν το φαινόμενο.Διότι η πόλη, γύρισε στα κυκλοφοριακά πρότυπα του 1975.Ήμουν εκεί και ξέρω τι σας λέω.Επομένως, είμαι σίγουρος ότι οι διευθυντές έβαλαν συνεργεία και ρώτησαν τους εμπόρους άν λόγω της απεργίας έπεσε η ανέβηκε η κίνηση.Έβαλαν συνεργεία να μετρήσουν φορτία δρόμων όλο το 24ωρο.Είχαν ήδη οργανωμένα συνεργεία γιά δειγματοληπτική έρευνα σταθμισμένη, ώστε να πληροφορηθούν από 1167 συμπολίτες μας πώς κρίνουν μιά πόλη χωρίς ταξί.

Και γιατί είμαι σίγουρος ότι τα έκαναν αυτά;διότι και την προηγουμένη της απεργίας θα πρόσεξαν,δεν μπορεί, ότι η πόλη ήταν πηγμένη .Και την επομένη της απεργίας.Και είμαι σίγουρος ότι θα συνεπέραναν πως όσο περισσότερο στηριζόμαστε (γιά τις εν ονείρω φαντασιώσεις μας) στην περίφημη υλικοτεχνική υποδομή, μετρό, υποθαλάσιες και χώρους στάθμευσης, τόσο περισσότερο κοιμόμαστε ύπνο βαθύ.

Σύμφωνοι, να γίνουν.Πρέπει να γίνουν.Αλλά ώσπου να γίνουν, τα ταξί πρέπει να επιβιώσουν χωρίς να δημιουργούν έμφραγμα.Υπάρχουν ειδικοί επιστήμονες που ξέρουν. Ρωτήστε τους.Μπορεί η πόλη να χρειάζεται δημόσια οχήματα των οκτώ θέσεων με προκαθορισμένα δρομολόγια.Μπορεί και όχι.Μπορεί να χρειάζεται αυστηρή τήρηση της πιάτσας παντού, κι όχι μόνον στην Τσιμισκή. Μπορεί και όχι.Δεν ξέρω.Άλλοι ξέρουν ή θα μάθουν. Ξέρω μόνον ότι το παρόν είναι αβίωτο.Δε χρειάζονται προγραφές.Χρειάζεται συνέπεια.Η πόλη δεν είναι όμηρος των αυτοκινήτων. Είναι όμηρος των εμπόρων.Γι΄αυτό και οι πεζοδρομήσεις είναι ελάχιστες και τα διλποπαρκαρίσματα θεσμός.Εν αρχή ήν το μαγαζί.Έπονται όλα τα άλλα.Και στον όρο  «μαγαζί» βάζω και τις τράπεζες.Τον χαμό με τα θωρακισμένα στην τράπεζα της Ελλάδος τον ξέρετε.Προχτές κόντεψα να σκοτωθώ στην φαρδύτατη έξοδο προς Φοίνικα, επειδή ένα νέο υποκατάστημα  τράπεζας εξυπηρετεί τους ανέμελους.Το μεταξύ Βασιλίσσης Όλγας και Δελφών τμήμα της Μπότσαρη,με δύο λαϊκές την εβδομάδα, δύο τράπεζες και τα μανάβικα, είναι αδιάβατο το πρωί.Και οι οδηγοί ξέρουν ότι ένας ανόητος στην Μπότσαρη  μπορεί να χαντακώσει δυό φανάρια στην Τούμπα.Δεν σας λέω το γιατί.Το ξέρετε. Άν όχι, βρείτε το.

Ο Δήμος έκανε μιά εξαιρετική προσπάθεια στην Αγγελάκη.Όντως δεν έχει νόημα να  αφήνεις τάχα τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας, όταν σου φτάνουν οι δύο μιά χαρά.Αρκεί να δουλεύουν.Και βέβαια δεν δουλεύουν.Λείπει κάθε έλεγχος.Και βέβαια είναι αδιανόητο στη μέση της ασφάλτου να μπήγονται κολώνες και να δένονται χώροι στάθμευσης με αλυσσίδες και μάλιστα με κλειδαριές,επειδή κάποια υπηρεσία έχει δικαίωμα να διαθέτει θέσεις πάρκινγκ.

Έκανα και σήμερα το καθήκον μου ως πολίτης.Αφερίμ.

2001

Άλλα εκατό;

Σκοπεύετε να με τρελάνετε, αλλά δεν σας κάνω τη χάρη. Ευγενέστατα, προ διετίας, από αυτήν ακριβώς τη στήλη, μαθαίνοντας ότι θα γίνει το μετρό, σας ευχήθηκα «καλή αρχή» και σας υπέδειξα, από στοιχεία που είχα, ότι τα αρχαία της πόλης βρίσκονται, στην Εγνατία Οδό,σε βάθος πέραν των επτά μέτρων κάτω από την Εθνική τράπεζα στην Καμβουνίων.Δηλαδή,ως τεχνικός, σας είπα ότι θα σκάβατε κάτω από τη στάθμη της θάλασσας, με την βάση της πλατφόρμας δεκατρία με δεκατέσσερα μέτρα κάτω από το οδόστρωμα της Εγνατίας. Αλλοιώς ,θα παίρνατε φαλάγγι αρχαιότητες  είκοσι αιώνων επί δύο συναπτά χιλιόμετρα, δηλαδή θα εξαφανίζατε μιά πόλη μεγέθους αρχαίας Ακάνθου.

Επειδή μάλιστα προέβλεψα ότι δεν σκοπεύατε να ακούσετε ένα πολυτεχνίτη και ερημοσπίτη και μάλιστα υπόδικο και ολίγον φαντεζί, σας είπα να ρωτήσετε τους αρχαιολόγους,που τα ξέρουν άριστα,καλύτερα από τον καθένα.

Τι συνέβη παιδιά και ζητάτε εκατό δίς παραπάνω, επειδή δεν προβλέψατε στην προμελέτη σας ότι θα σκάβατε τόσο βαθειά;οι δημόσιες υπηρεσίες δεν ζητάν κάν χαρτόσημο γιά να απαντήσουν σε παρόμοια ερωτήματα, να πώ ότι το τσιγκουνευτήκατε.Τι θα γίνει τώρα; εκατό δίς κοστίζει ένα καταπληκτικό τράμ, από Ντεπό έως το λιμάνι με επιστροφή,που μάλιστα θα είναι τελειωμένο και θα λειτουργεί πρίν φέρετε τον μετροπόντικα.Με ποιό δικαίωμα προσκομίσατε ανεπαρκή προμελέτη; ποιός θα πληρώσει;

Έχω πολλές φορές επισημάνει ότι όλες οι «μελέτες» θα έπρεπε να είναι «πρώτες εκτιμήσεις», να πληρώνονται ως πρώτες εκτιμήσεις και να γίνεται η κανονική μελέτη αφού επιλυθούν όλα τα νομικά, τεχνικά και κοινωνικά προβλήματα που προκύπτουν.Μας φτάνει μιά σήραγγα στην πόλη.

2001

Απορία ψάλτου

Μήπως προσέξατε γιά πότε οργανώθηκε, μελετήθηκε, χρηματοδοτήθηκε και προχωρεί το αθηναϊκό τράμ; με ρυθμούς Κωνσταντινούπολης, που σε ελάχιστο διάστημα απέκτησε το θηρίο της!μήπως μπορείτε,Θεσσαλονικείς, εν μέσω προστασίας της μυκοχλωρίδας, των πελεκάνων, της άρκτου,του Αξιού,εν μέσω συζητήσεων περί υποθαλασσίας και εν μέσω άδειων καθισμάτων των πολιτιστικών μας μεγάρων,και με τον Θερμαϊκό χωρίς καραβάκια,να βρείτε έστω και έναν λόγο που δεν βρίσκονται επειγόντως τα ίδια δισεκατομμύρια( 107, νομίζω) γιά την άμεση διάστρωση της ράγας στη Βασιλίσσης Όλγας και στην Τσιμισκή, με επιστροφή από παλιά και νέα παραλιακή;δηλαδή σε χώρους όπου το μετρό δεν πρόκειται ποτέ να επισκεφθεί; δηλαδή σε χώρους όπου ανέτως, μετά το τράμ, μπορούν να εισαχθούν του κόσμου οι περιορισμοί στην κυκλοφορία των αυτοκινήτων;

Δεν υπάρχουν χρήματα; μα εδώ, ακόμη και γιά την υποθαλάσσια, σκέφτηκαν να βάλουνε διόδια, ωσάν να πρόκειται γιά εναλλακτική διάβαση του Τάμεση!Τζάμπα θα είναι το εισιτήριο;Υπάρχουν αντιδράσεις; άν ναι,ποιός τις προκαλεί; βγήκε κάποιος να  καταγγείλει συντεχνίες και εμείς, παρ΄όλα αυτά τις ξαναψηφίσαμε;Οι πολεοδόμοι και οι συγκοινωνιολόγοι έχουν ξελαρυγγιστεί: μιά πόλη με γραμμική κυκλοφορία,δεν μπορεί να λειτουργήσει με λογικές περιφερειακού σχεδιασμού.Εκτός από το μέγα αιτούμενο της «καθόδου προς το κέντρο» υπάρχει το υφέρπον,μεγαλύτερο ζητούμενο,να ενωθεί η Καλαμαριά με την Τούμπα και οι Αμπελόκηποι με την Πολίχνη!Υπάρχει άλλη λύση πάρεξ του τράμ; βεβαιότατα,απαντούν άλλοι: υπάρχει η λύση του εξανδραποδισμού,της γενοκτονίας, της απαγόρευσης κυκλοφορίας των εχόντων παρόνομα που αρχίζει από Ταύ,του ποδαρόδρομου,των νέων πατινιών.Με δυναμό γιά τις ανηφόρες.

Συμπολίτες, κάθε μέρα που περνάει και γλυτώνουμε παρά τρίχα το εγκεφαλικό.Απορία ψάλτου,βήξ.

2002

Τα τοπία που θα έρθουν

Ενα αεροδρόμιο που θα ξεκινά από τα αβαθή θαλασσινά νερά της Μίκρας,μιά υποθαλάσσια που θα ξερνάει τα αυτοκίνητα στην βασική κλείδωση μεταξύ παλιάς και νέας πόλης, ένα μετρό που θα ανακουφίσει την «επάνω γραμμή».Οι αλλαγές στο τοπίο της Θεσσαλονίκης δεν θα είναι ασήμαντες, μήτε σημαντικές.Έχουν απλώς προεξοφληθεί. Και θα γίνουν, όχι επειδή υπάρχει κάποια πρόβλεψη λύτρωσης από το καθημερινό έμφραγμα της πόλης, αλλά επειδή οι πολίτες επείγονται να δούν «έργα» και «αποτελέσματα». Μερικούς μήνες μετά την επανεκκίνησή τους,τα έργα αρχίζουν και μασάνε την κασέτα τους: μικρές αργοπορίες εβδομάδων, ήδη ξεκίνησαν την επώδυνη διαδρομή τους. Επειδή είναι πολιτικά έργα και όχι αναπτυξιακά, επειδή όταν κάποιος τα ξεκινάει, κάποιος άλλος τρέχει στα δικαστήρια, επειδή όταν κάποιος ζητά χρονοδιαγράμματα, κάποιος πιό έμπειρος σε αυτά, του τα δίνει αβέρτα.

Εχω γράψει εδώ και χρόνια πως θα ήμουν ευτυχής άν το αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης βρισκόταν στο Κλειδί της Ημαθίας,η υποθαλάσσια θα υπήρχε κάτω από μία μεγάλη επέκταση της παλιάς παραλίας και εάν η κεντρική, ιστορική «πόλη μέσα στην πόλη» αντιμετωπίζονταν ως ένα κλειστό στα αυτοκίνητα σημείο συνάντησης των δύο μεγάλων, αδιάρθρωτων και δυναμικών πόλεων που αποτελούν την Θεσσαλονίκη,δηλαδή της ανατολικής και της δυτικής. Εδώ και τριάντα, σαράντα χρόνια, η μόνη μετονομασία που θα ήταν λογική στο πολεοδομικό μας συγκρότημα θα ήταν η λέξη «Τρίπολη» αντί «Θεσσαλονίκης».Επειδή όντως πρόκειται γιά τρείς πόλεις,που δεν συνεργάζονται μεταξύ τους, εχθρεύονται η μία την άλλη και η μία εμποδίζει την άλλη. Επιπλέον, η νέα οικονομική πραγματικότητα, έχει μετατρέψει τον αστικό ιστό σε μιά δομή τράπουλας.Ανατολικά,φαρδύτεροι δρόμοι, πολιτισμός αυτοκίνησης,μεγαλύτερα εισοδήματα και μαζική διασκέδαση.Κεντρικά, συλλογικές εκδηλώσεις, κεντρική αγορά, πληθυσμός που γερνάει, πολλά νέα δημόσια κτίρια.Δυτικά,φτώχεια, μετανάστες και η δυναμική του χάους. Και παντού,άλυτα πάζλ, όπως η Τούμπα, οι Αμπελόκηποι, το φουσκωμένο πανεπιστήμιο,η παραφουσκωμένη Έκθεση.

Λοιπόν τα «έργα» θα έρθουν και θα παρέλθουν χωρίς να λείψει μήτε γραμμάριο από την αίσθηση του «παραμερισμού» και της «αδικίας».Επειδή η Θεσσαλονίκη πρωτοπορεί και δίνει το παράδειγμα σε ολόκληρη την ελληνική περιφέρεια σε ένα ζήτημα: δεν αισθάνεται «επαρχία», ενώ είναι.Και αντιμετωπίζει την Αθήνα ως πρωτεύουσα, ενώ η Αθήνα τα βολεύει μιά χαρά ως μητέρα όλων των επαρχιών.

Καταλαβαίνετε λοιπόν ποιά τοπία θα έρθουν.

2004.

Θεσσαλονικειάδα

Ξεκινά η  Θεσσαλονικειάδα,μιά πομπώδης και άνευ ουσίας τελετουργία που ξεκινά παραδοσιακά με τα εγκαίνια της ΔΕΘ και καταλήγει, προχωρημένο Νοέμβριο, σε ένα επικοινωνιακό πάρτι του Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Μεσολαβεί ένα θρησκευτικό και πολιτειακό τριήμερο του Αγίου Δημητρίου.

Σκέφτομαι τι θα πάθαιναν στο Μιλάνο, στο Αμβούργο, στο Μόναχο, στην Λυών, στην Μασσαλία, στο Λίβερπουλ και στην Βαρκελώνη,άν μιά φορά τον χρόνο οι ιθύνοντες της Ρώμης, του Βερολίνου, του Παρισιού, τού Λονδίνου και της Μαδρίτης, αποίκιζαν προσωρινά τα επίσημα λογεία και τα ξενυχτάδικά τους,αν έκαναν τις ετήσιες εξαγγελίες τους, άν εξέπεμπαν ετήσιες φιλοφρονήσεις γιά το ύφος και την σημασία της λομβαρδικότητας, του βαυαρισμού, της βωκλυζιότητας,του μιντλανισμού και της καταλανικότητας προς τους έκθαμβους και ταραγμένους ιθαγενείς.Και επί χρόνια και δεκαετίες, το Λίβερπουλ να περιμένει λιμάνι, το Μόναχο μετρό, η Βαρκελώνη να κυβερνιέται από υπουργό Αραγονίας και Καταλωνίας,ενώ το Μιλάνο να περιμένει υπομονετικά να εγκριθούν τα αναπτυξιακά του σχέδια από τους Ρωμαίους γραφειοκράτες.Κι όμως, αυτό που ακούγεται ως τερατολόγημα, είναι η μαύρη σαλονικιώτικη αλήθεια.Τι είναι άραγε αυτό που μας μετατρέπει σε απαιτητές, σε ζήτουλες και σε διεκδικητές των αυτονοήτων;Είναι δυνατόν να θεωρούμε «μείωση του ελληνικού βορρά» την κατάργηση του υπουργείου Μακεδονίας- Θράκης και να μη θεωρούμε  απαίτηση να κρατάμε ένα σημαντικό μέρος από τον περιφερειακό μας πλούτο γιά να ορίζουμε το νοικοκυριό μας, με εκλεγμένο περιφερειάρχη;Στη Σόφια έχουν περισσότερο μυαλό και έχουν μητροπολιτικό δήμο, όπου συμμετέχουν σε συμβούλιο όλοι οι άλλοι δήμαρχοι της πόλης;

Άκουσα με ευχαρίστηση ότι ο πρωθυπουργός δεν πρόκειται να εξαγγείλει «μέτρα» στην Θεσσαλονίκη. Επιτέλους!Πρόκειται γιά βήμα θετικό, μυαλωμένο και συνετό,άν εντέλει συμβεί!Άλλο πράγμα είναι να θεωρείς την πόλη αυτή σημαντικό κέντρο, που αξίζει από εδώ να ακουστεί μιά «ετήσια έκθεση γιά την κατάσταση της χώρας» και άλλο να μαζεύεις όλα τα μικροπράγματα που έχουν «βόρεια» απόχρωση ώστε να ξεγελάσεις με αυτά τα γιαλάκια τους εντοπίους.

Σύμφωνοι, σύμφωνοι: γιά να δουλέψει ένα κράτος, χρειάζεται φοβικότητα και υποτέλεια χωνεμένη παντού,αλλά γιά να λειτουργήσει μιά μεγάλη, υποσχόμενη περιφέρεια, δεν χρειάζεται το προνόμιο της «δευτερεύουσας», αλλά τη κατάργηση κάθε συνόρου,χρειάζεται γούστο και πλάκα και κέφι και φευγάτη νοοτροπία, μαζί με τα υπόλοιπα, τα στοιχειώδη.

Δεν θέλω να ακούσω λέξη γιά συμπρωτεύουσα, γιά πρωτεύουσα των βαλκανίων, της προσφυγιάς, γιά φτωχομάνα και γιά ερωτικό Βαρδάρη.Η Θεσσαλονίκη είναι μιά πόλη στο μέγεθος του Αμστερνταμ και της Νέας Ορλεάνης,που έχει πρόβλημα κυκλοφορίας και υστέρησης σημαντικών αστικών λειτουργιών. Χρειάζεται ξήλωμα στο ακατάλληλο αεροδρόμιό της, προαστιακό διαμήκη σιδηρόδρομο, νέα αντίληψη διακυβέρνησης και αυτοδιοίκησης,να συμπεριληφθούν οι όμοροι νομοί στο στρατηγικό της πλάνο και καμιά τριακοσιαριά ακόμη πράγματα.Αλλά κυρίως χρειάζεται μαζική έξοδο των χατζηαβάτηδων και μαζική ενθάρρυνση των μικρών ηλικιών στον βίο της.Τα υπόλοιπα, άς τα ακούσουμε στις τελετές.

2005

Advertisements