Το θερμαϊκό τρένο

Μια και τα «χίλια δέντρα» της εφημερίδας μας υπενθύμισαν την εξαίσια ιδέα ενός προαστιακού σιδηροδρόμου προς Χαλκιδική, άς θέσω και μία απαραίτητη επέκτασή του (φαντασιώνουμε, ούτως ή άλλως ,κύριε Τρεμόπουλε, αλλά τουλάχιστον τα εγγόνια μας δεν θα μας θεωρούν εν σιωπή ενόχους).

Κατ΄αρχήν η επιχείρηση μπορεί να σχεδιαστεί προς τα δυτικά: ένας προαστιακός σιδηρόδρομος Θεσσαλονίκης- Πέλλας-Σκύδρας, θα έφερνε εκατό χιλιάδες συμπολίτες μας στο ευχάριστο δίλημμα να μένουν στις πατρίδες τους, και να εργάζονται στην πόλη.΄Αλλοι εκατό χιλιάδες Θεσσαλονικείς θα  εκμεταλλευτούν τα εξοχικά τους για να  χαίρονται τα απογεύματα και τα βράδια τους ευπροσώπως.

Αν μάλιστα (συνεχίζω το δωρεάν παραλήρημα) το υπό ίδρυση μετρό αποκτήσει επαρκείς σταθμούς σύνδεσης, τότε ο κάτοικος του κάμπου θα βρίσκεται σε δύο ώρες στην Ποτίδαια και τα πέριξ.

Η λύση θα κοστολογηθεί λογικώτατα,αν συνυπολογιστούν οι βενζίνες και τα συναφή, μπορεί να αποσβεσθεί σε πολύ μικρό διάστημα και επιτέλους η Θεσσαλονίκη θα ξεφύγει από την μητροπολιτική ρητορική για να αποκτήσει επιτέλους μητροπολιτικό χαρακτήρα.

Μόλις το 1956 καταργήθηκε η γραμμή Περιβολάκι-Σταυρός. Οι Γερμανοί είχαν σχεδιάσει( έχω τους χάρτες) σύνδεση Σερρών-Αμφίπολης-Θεσσαλονίκης( μια πρώιμη ανισόπεδη της εποχής Μεταξά βρισκόταν πρίν λίγα χρόνια κάτω από το Δερβένι.Ντεκοβίλ έστησαν οι σύμμαχοι πίσω από τον Φοίνικα,συνδέοντας Μίκρα με Αλλατίνι, ενώ άλλο ντεκοβίλ υπήρχε στο αμερικανικό νοσοκομείο  κοντά στα νέα Πλάγια.

Μένει να πείσουμε κάποιους πολιτικούς να ξεχάσουν τις επτά αδελφές, να αποφασίσουν να μη εκλεγούν ποτέ των ποτών, να συκοφαντηθούν, να δολοφονηθούν από ψυχοπαθείς, να απαξιωθούν από Γουλιμήδες, προκειμένου να έχουν την υπέροχη μοίρα να αποκτήσουν κάποια προτομή μετά από κανέναν αιώνα. Έως τότε, φαντασιώστε και φαντασιωθείτε.Το τρένο τσάφ-τσούφ δεν πρόκειται να γίνει ,αλλά μπορεί να προκύψει κανένα διηγηματάκι της προκοπής.

Τα είπαμε, τα γράψαμε,φλυαρούμε, αλλά τι άλλο να γίνει; αεροδρόμιο στο Κλειδί,  δίπλα στον Ευρωλιμένα, πάρκο η Μίκρα, μητροπολιτικό πάρκο το σέιχ Σού, και το προαστιακό τρένο προς τις τέσσερις γραμμές του ορίζοντα. Τα παραπήγματα που φιλοξενούν ενοριακές υπηρεσίες  των βυζαντινών ναών να μεταφερθούν σε απέναντι διαμερίσματα πολυκατοικιών, να πεζοδρομηθεί το κέντρο, οι κάτοικοι να θυμηθούν την δική τους κατάσταση πριν από μια γενιά και να μη πατάνε Αλβανούς και Γεωργιανούς, να υπάρχει ενιαίο ψηφοδέλτιο στην τοπική αυτοδιοίκηση και οι λαϊκιστές στα κρεβάτια τους.Και να μη ξεχνάμε το Πτωχοκομείο του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Και το δημαρχείο στο λιμάνι. Και κάτι να γίνει με το Παππάφι.

Αλλοιώς, οι τρυφηλοί και οι μεταξωτοί θα μετακομίσουν στην Πρίστινα και στη Σόφια, στα Σκόπια και στα Βελεσσά που σε είκοσι χρόνια θα έχουν τα πάντα: νοικοκυριά, μετρό, νοσοκομεία, λιγότερη γκρίνια και θα είναι πολύ καλές και αποτελεσματικές πολιτιστικές πρωτεύουσες.

 1999

Περί βάθους προτρεπτικός

Θα γίνει το μετρό, άειντε και καλή αρχή.Στους μελετητές, στους επόπτες, στους μηχανικούς και στους επιστάτες άς δώσω ένα νούμερο: επτά.

Επτά μέτρα κάτω από την άσφαλτο της Εγνατίας, στην Εθνική τράπεζα της Καμβουνίων, βρέθηκαν αρχαιότητες ρωμαϊκής περιόδου.Εάν  τις θεωρήσουμε λιθωρυχημένες και «επιφανειακές» , τα θεμέλια αυτών των κατασκευών βρίσκονται άλλα δυό μέτρα σε βάθος.Άν δε θέλουμε να πειραχτεί  αρχαίο (εκτός των σταθμών επιβίβασης), κατά μήκος του πιό ιστορικού δρόμου της πόλης,σημαίνει ότι ο μετροποντικας πρέπει να λειτουργεί   δεκατρία με δεκατέσσερα μέτρα κάτω από το σημερινό επίπεδο του δρόμου.

Ο περιπατητής  στην οδό Κασσάνδρου ίσως έχει προσέξει ένα σαμαράκι του δρόμου  στην περιοχή του Αλατζά Ιμαρέτ. Πρόκειται γιά ανάμνηση του γεωφυσικού αναγλύφου της πόλης.Η Θεσσαλονίκη εδώ έχει την ραχοκοκκαλιά της που  χαμηλώνει εκατέρωθεν,προς την Ευαγγελίστρια και προς το Βαρδάρι.Δυό ρεματιές που δεν υπάρχουν πιά, διέσχιζαν την πόλη  έως τη θάλασσα.

Η θάλασσα στην αρχαία πόλη βρισκόταν στην αρχή λίγο κάτω από την Τσιμισκή.Αλλεπάλληλες προσχώσεις δημιούργησαν μόλους έως την σημερινή παραλία.Βάση των υπολογισμών γιά την επίπεδη κάτω πόλη, είναι το αγίασμα της Ελεούσας στην Τσιμισκή και ο ναός της Νέας Παναγίας,χτισμένος πάνω στη Θεοτόκο του Μαστούνη τον δωδέκατο αιώνα.Έκεί κοντά, στην προέκταση Μητροπόλεως βρέθηκε η συνέχεια της ίδιας μακρόστενης κατασκευής που ανιχνεύθηκε στην Εγνατία και προανέφερα. Είτε Ιππόδρομος, είτε «αγορά επί την Κασσανδρεωτικήν» το βάθος της είναι ανάλογο.

Η ίδια η Εγνατία φαίνεται ότι ήταν στην αρχαιότητα ,όχι μόνον η κεντρική οδός αλλά και σχηματιζόταν ακριβώς κατά τη διαδρομή της αναλήμματα,που ουσιαστικά χώριζαν την πόλη σε επάνω και κάτω. Η κάτω πόλη, σχετικά επίπεδη, με τα ανάκτορα, τις εκκλησιές της και τα δημόσια και ιδιωτικά της κτίρια, και η επάνω πόλη,με τα υπάρχοντα αρχαία της σχετικά ρηχά και κοντά στο επίπεδο του σημερινού δρόμου, ήτοι η Καμάρα, η ρωμαϊκή εξέδρα στα λουτρά Παράδεισος, η Παναγία Χαλκέων με τις στοές και τα πηγάδια της.

Είναι προφανές ότι η επάνω πλευρά του δρόμου, έχει πιό ρηχά τις αρχαιότητες από την κάτω.Αυτό φαίνεται κι από τη διαφορά ανάμεσα στο επίπεδο της Αχειροποιήτου και στις κατασκευές κάτω από την Αγία Σοφία.Βρίσκονται στην ίδια κάθετο, αλλά η υψομετρική τους διαφορά είναι πολύ μεγάλη.Στην περιοχή της Αγίας Σοφίας αναφέρονται «σκαλία» εδώ και πεντακόσια χρόνια.

Δεν θέλω να θρηνήσω προώρως  γιά ενδεχόμενες άδειες καταστροφής αρχαιοτήτων λόγω της προόδου και της ανάπτυξης. Προτρέπω απλώς τους μετρώους να διερευνήσουν το ενδεχόμενο οι σήραγγες, οι σταθμοί, τα «σκαλία» και τα αναβατόρια τους να βρίσκονται στην επάνω πλευρά της Εγνατίας κι όχι στην κάτω.

Η Θεσσαλονίκη έχει μία αρχαιολογική ιδιοτυπία. Από ιδρύσεως κι έως τον έβδομο αιώνα, ό,τι χτίστηκε,άσχετο εάν υπάρχει ακόμη ή γκρεμίστηκε,έχει ταφεί από σωρούς κρημνισμάτων, πάχους τριών ή τεσσάρων μέτρων. Πάνω σε αυτά τα κρημνίσματα, χτίστηκε η συνέχεια της πόλης απο τον δέκατο και εφεξής αιώνα.Τα κρημνίσματα αυτά ίσως δημιουργήθηκαν όταν οι Θεσσαλονικείς, ταλαιπωρημένοι από σεισμούς και πολιορκητές, άρχισαν να οργώνουνε περιβολάκια μέσα στην πόλη και μετέτρεψαν πολλά υπόγεια σε δεξαμενές. Γι΄αυτό και βρίσκει κάποιος σε αυτά αναστατωμένη στρωματογραφία. Σε κάθε περίπτωση, η αναστάτωση της Εγνατίας από την επάνω μεριά, αποτελεί μέτρο σωφροσύνης και σύνεσης.

Προτρέπω να ρωτήσετε τους αρχαιολόγους.Ξέρουν τα σχετικά και έχουν την τεκμηρίωση στα αρχεία τους.

 1999

Advertisements